Malulen Emeklilik Şartları

SGK kapsamında bilinen emeklilik şekillerinden en kısa olanı malulen emeklilik türüdür. Gerekli şartların yerine getirilmesi durumunda hizmet yılı aranmaksızın 1800 gün prim sayısı ile malulen emeklilik kapsamında emeklilik hak edilebilir. Bilindiği gibi 4A, 4B ve 4C kapsamı ile diğer şartlara çalışan kişiler, uzun süre boyunca çalışma hayatına devam ettikleri zaman çalışma gücünü kaybettikleri için malul sayılırlar ve emekli olurlar. Eğer kişiler daha erken dönemde malul olmaya neden olan bir koşula sahip olursa, o zaman malulen emeklilik hakkından faydalanabilir.

Malulen Emeklilik Raporu Nasıl Alınır?

Pek çok kişi daha önceden almış olduğu engel durumunu gösteren rapor ile malulen emekliliğe başvuracağını düşünebilir ancak bu durum doğru değildir. Diğer bir deyişle, önceden alınan sağlık kurulu raporları, malulen emeklilik kapsamında herhangi bir geçerliliğe sahip değildir.

Sigortalının malul olarak nitelendirilebilmesi için, meslekte kazanma gücünün ya da çalışma gücünün en az %60’ını kaybettiği, Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmesi gerekir. Bu konu ile ilgili “Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği” belirlenmiş ve ilgili yönetmelik resmi gazetede yayınlanmıştır.

Malulen Emekli Olmanın Şartları Nelerdir?

Bu yıl için malulen emekli olmanın şartları şunlardır:

  • 4A, 4B ve 4C ile diğer bölümlerde sigortalı olarak en az 10 yıl çalışılması,
  • 10 yıl boyunca devam eden sigortalılık süresi boyunca en az 1800 günü kapsayan hizmet süresine sahip olunması,
  • Kişinin en az %60 ve üzerinde bir güç kaybına sahip olduğunun bir sağlık kurulu tarafından tespit edilmesi ve bu güç kaybı durumunun işe giriş tarihinden sonra meydana gelmiş olması,
  • 4A kapsamında çalışan kişilerin güç kaybı nedeniyle işten ayrılmış olmaları,
  • 4B kapsamında çalışan kişilerin ticari faaliyetlerine son vermiş olmaları ve prim borcunun bulunmaması,
  • 4C kapsamında çalışan kişilerin ise görevinden ayrılmalarıdır.

Malulen Emeklilik İçin Gereken Başvuru Belgeleri

Malulen emekliliğe hak kazandığınızda, sizden maaş bağlanması için bazı belgeler istenecektir. İstenecek olan bu belgeler, bağlı olduğunuz sigorta koluna göre değişiklik gösterir. Yani SSK, Bağkur ya da Emekli Sandığı mensuplarından istenilen belgeler farklıdır. 4A ve 4B için ortak istenilen belgeler aşağıdaki gibidir:

  • Sigortalıya ait işten ayrılış bildirgesi,
  • Tahsis talep ve beyan taahhüt belgesi.

Kamu görevlisi olan 4C’li sigortalılar için:

  • Malullük maaşı bağlanabilmesi için açıkta bulunanların şahsen ya da vekaleten yapacakları başvuru (görevde bulunanlar çalıştıkları kurum aracılığı ile başvuru yapar),
  • Malulen emekliliğe sevk için sevk onayı,
  • Mevcut maluliyetin tespit edilmesi için Sağlık Kurulu Raporu.

Malulen Emeklilik İçin Rapor Alma Süreci

Malulen emeklilik için rapor alma sürecinin ilk adımı sigortalının bağlı bulunduğu ildeki Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü’ne bu konuda başvurusu yapmasıdır. Başvurusu için 5510 sayılı kanunun 25’inci maddesini gerekçe olarak gösterir. Başvuruyu alan SGK il müdürlüğü, sigortalıyı maluliyet tespiti için hastaneye sevk eder. Sigortalı hastanede heyete girer.

Hastane heyeti, hastanın muayenesine ait tüm tetkikleri, ameliyat notlarını, patoloji raporlarını ve epikriz ile benzer belgeleri rapora ekler. Genellikle raporda oran belirtilmez. Belirtilse dahi bu oran kurum sağlık kurulu tarafından dikkate alınmaz. Bu konuda amaç, malulen emekliliğe esas olan raporda sakatlık, engel ya da hastalık durumlarının varlığına ilişkin bulguların tespit edilmesidir.

Yapılan tespitler en son Maluliyet Daire Başkanlığı’na gönderilir. Oradaki heyet, raporda yer alan bulguları ve yapılan tetkikleri detaylı olarak inceler ve sigortalının gerçekten malul olup olmadığına karar verir. Sonuç kısa sürede sigortalıya bildirilir. Çıkan kararda “Maluldür” denilmişse, sigortalı malulen emekli olabilir. Ancak “Malul değildir” kararı çıkmışsa, sigortalı malulen emekli olamaz.

Malulen Emeklilik Başvurusu Red Olanlar Ne Yapmalıdır?

Takip edilmesi gereken adımları tamamlayarak, malulen emeklilik talebinde bulunmanıza rağmen, kurum heyeti sizin malul olmadığınıza karar vermiş ise karara 6 ay içinde itiraz edebilirsiniz. İtiraz tarihi, kurum sağlık kurulu kararı, sosyal güvenlik il müdürlükleri ya da sosyal güvenlik merkezlerince kararın sigortalıya tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar ve 6 ay içerisinde itiraz hakkı doğar. İtirazlar belirtilen süre içerisinde Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu’na yapılır.

Malulen Emeklilik Kapsamında Bulunan Hastalıklar Nelerdir?

Geçen yıllarda düzenlenen yeni yönetmelikler ile malulen emeklilik kapsamında değerlendirilmeyen birkaç hastalık da kapsam içine dahil edilmiştir. Malulen emeklilik kapsamında değerlendirilen hastalıklar şunlardır:

  • Nöroloji
  • Göz Hastalıkları,
  • Kulak Burun ve Boğaz Hastalıkları,
  • Onkoloji,
  • Hematoloji,
  • Psikiyatri,
  • Ortopedi ve Travmatoloji,
  • Dermatoloji,
  • Gastroenteroloji ve Hepatoloji,
  • Kardiyoloji,
  • Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları,
  • Solunum Sistemi Hastalıkları,
  • Damar hastalıkları.

Bu kapsama alınan yeni hastalıklar ile birlikte her sigortalının bu rahatsızlıklara sahip olduğunda malulen emekli olacağına dair kesin bir bilgi yoktur. Söz konusu hastalıkların derecesi, çalışma gücüne olan etkisi ile maluliyet tespiti gibi durumlar ilgili yönetmeliğe göre yapılacak olan detaylı tetkikler ile belirlenir. Sonuç raporlarına göre sigortalının malul olup olmadığına karar verilir. Diğer bir deyişle, her kalp hastasının malulen emekli olacağına dair genel ve kesin bir bilgi yoktur.

Malulen Emeklilik Maaşı Hesaplama

Malulen emekli olmaya hak kazanan kişiler için bağlanacak maaş miktarı, prim sayısına göre değişkenlik göstermektedir. Ancak bu konuda dikkate alınması gereken prim gün sayısı 9000 gün olarak belirlenmiştir. 9000 günden daha az çalışan kişiler için prim sayısı 9000; bu gün sayısından daha fazla olan kişiler içinse ne kadar prim günü varsa o gün sayısı üzerinden hesaplama yapılır.

Malulen emeklilik maaşları ne kadar diye merak eden pek çok kişi vardır. Maaş miktarı, aslında sigortalının çalıştığı hizmet koluna göre değişiklik gösterir. Yani kişinin emekli olması için gereken prim gün sayısı ile çalıştığı kol için gereken emeklilik süresi hesaplamaya alınır ve maaş durumu bu kriterlere göre hesaplanır.

Ortalama fiyatlar üzerinden gidilecek olursa, 2020 yılı için 4A kapsamında sayılan malulen emekliler, yaklaşık 1500 ile 2700 TL arası maaş alabilirler. 4B kapsamında olan malulen emekliler ise 1600 TL ile 3000 TL arasında aylığa bağlanır. Tarım alanında Bağ-Kur tarafından malulen emekli edilmiş kişiler 1400 ile 2200 TL arasında maaş alırken, 4C emekli sandığı kapsamında malulen emeklilik hak etmiş kişiler ise 3000 ile 5000 TL arasında malulen emeklilik maaşı almaya hak kazanırlar.

2020 Yılında Halen Geçerli Malulen Emeklilik Hastalıkları

Halihazırda çalışan kişilerin malul sayılabilmesi için geçerli hastalıklardan birine sahip olması gereklidir. Çalışan kişi bu hastalıklardan birine sahip olduğunu, doktora raporu ile ispat etmelidir. Rapor kapsamında onaylanmayan kişilerin malulen emekli olmaları mümkün değildir. 2020 yılında halen geçerli olan ve malulen emekliliği sağlayan hastalıklar şunlardır:

  • Parkinson sendromu,
  • Epilepsi, konvülsif epilepsi,
  • Onkolojik hastalıklar,
  • Serebral Palsi,
  • Santral sinir sistemi hastalıkları,
  • İleri seviyeye ulaşmış şeker hastalığı,
  • Genetik bozukluklar,
  • Travma sonrasında gelişen obsesif bozukluklar ve stres,
  • Organ nakli ihtiyacı duyulan hastalıklar.

Bir cevap yazın